Geslaagd workshop – Introductie Hugelbed

Het was een zalige zaterdag in de Veenweide. Frisse ochtend en t-shirt-weer in de middag. We hebben de basis gelegd voor een notenboom-hugelbed:

De basis van de hugelbed is een hele hoop takken en boomstammen.
De basis van de hugelbed is een hele hoop takken en boomstammen.
Aan de zuid-west-kant hebben we een oesterzwam-stam ingegraven.
Aan de zuid-west-kant hebben we een oesterzwam-stam ingegraven.
De hele lengte van de hugelbed.
De hele lengte van de hugelbed.

 

Volgende stap is om bij te vullen met nog eens twintig kruiwagens met kompost, na de eerst volgende regenbui. De kompost en aarde zakt lekker in met regen, en de bed begint samen te smelten.

Het wordt een vocht-vasthoudende plek waar de notenbomen goed in kunnen wortelen. Hugelbedden worden niet bacterie maar myceliumgedomineerd, wat zeer gunstig is voor sommige meerjarige groenten (b.v. asperge) en struiken/bomen.

Zodra de bomen hun bladeren verliezen is het een goed ogenblik om notenbomen te planten – dan gaan we langs De Smallekamp om de gereserveerde Amerikaanse notenbomen op te halen (hickory/pecan).

Share

Bramen in park Honsbergen

Het was een mooie, zonnige middag in het park. We hebben drie doornloze bramen (‘Thornfree’ en ‘Chester Thornless’) en een gele framboos geplant tussen de wilde bramen. Een struik weggehaald en op die plek een plukplek voor de buurt. Volgend jaar kunnen we oogsten…

Eerst een goede plek gezocht, voor huis #95.
Eerst een goede plek gezocht, voor huis #95.

 

Henk plaatst een 'Chester Thornfree' braam in het midden.
Henk plaatst een ‘Chester Thornfree’ braam in het midden.

 

Klaar! We gaan volgend najaar oogsten.
Klaar! We gaan volgend najaar oogsten.
Share

Geslaagde workshop – Noten

We hebben vandaag de workshop gegeven over notenbomen – een zeer belangrijke component in je eetbare tuin. We hebben gekeken naar geënte walnoot en kastanjebomen van kweker “De Smallekamp” in Nunspeet.

We hebben ook gekeken naar het verschil tussen wilde hazelnoten en geselecteerde productierassen.

Wilde hazelnoot (links) en selectie cultivar "Webb's Prize Cob" (rechts).
Wilde hazelnoot (links) en selectie cultivar “Webb’s Prize Cob” (rechts).

Als afronding hebben we een hazelstruik van de productieras “Cosford” in het sprookjesbos van de Veenweide geplant. Er staan veel wilde hazelaars omheen, wat goed is voor de bestuiving.

Hazelaar geplant - lekkere hazelnoten vanaf najaar 2016.
Hazelaar geplant – lekkere hazelnoten vanaf najaar 2016.
Share

Theetuin in de Veenweide

We hebben een theetuin ingericht bij de Duurzaamheidscentrum Veenweide. Volgende keer als je langskomt, neem gerust een handvol blaadjes en componeer je eigen kruidenthee.

Er staat nu pepermunt (Mentha x piperita), gouden oregano (Origanum vulgare ‘Aurea’), marokkaanse munt (Mentha spiccata), citroenmelisse (Melissa officinalis) en bosaardbeitjes (Fragaria vesca). Allemaal meerjarige planten die zich snel vermeerderen in de rijke compost die we hier maken. (Helaas mogen we de beschikbare paardenmest niet mengen in de compost vanwege regelgeving, maar misschien is er een weg – als je tips hebt, laat graag weten!)

Sebastian bouwt de border.
Sebastiaan bouwt de border.
IMG_2559_theetuinplantjes
Theetuinplantjes – geniet ervan!

(dank aan Petra voor de stekkies!).

Share

Gratis workshop 12 September – Noten!

Noten zijn lekker en gezond. Biologisch geteelde noten uit eigen bodem is het lekkerste wat er is. Noten zijn ook een goed alternatief voor vlees in veel gerechten en vele malen duurzamer.

Notenbomen zijn er in alle soorten en maten, van de kleine hazelaar struiken tot de magnifieke tamme kastanjebomen die hoog uitsteken boven larix en berk.

De meest veredelde noot is de walnoot, waarvan er rassen zijn die klein zijn als een patioboom, andere worden meer dan dertig meter hoog, en net zo breed. (Wist u dat de hoogste walnootboom ter wereld in Nederland staat – in Geldermalsen, 35m hoog.)

We gaan kijken naar het verschil tussen “zaailingen” en “geselecteerde rassen” – wat betreft productievolume en smaak en vorm van de noot. We kijken naar de verschillende vermeerderingsmethode’s.

Er zijn ook amerikaanse notensoorten die het goed doet hier – hickory, noordelijke pecan-rassen en hybrides (“hican”). Net zo ingeburgerd als de oorspronkelijk amerikaanse tomaat is kan de hickory ook een keer worden!

Geselecteerde walnotenras, geënt op een onderstam.
Geselecteerde walnotenras, geënt op een onderstam.

Daarna trekken we de handschoenen aan en we gaan een paar notenstruiken planten in de sprookjestuin van de Veenweide. We zien welk plek de beste is voor een goede notenoogst vanaf volgend najaar.

Na afloop ben je goed uitgerust om een productieve notenboom te kiezen voor je eigen tuin! November is de beste tijd om een notenboom te planten, dus je hebt even tijd om de juiste plek uit te zoeken.

Aanmelden op: info@eetbaarSoest.nl

Share

Courgettejam – bewaren en genieten

In augustus en september staat de moestuin vol van lekkernijen. Een overvloed van groenten, veel meer dat we nu kunnen eten. In vroegere jaren was dit de tijd van wekken, jam en confiture maken en drogen – alles om de oogst te bewaren tot in het vroege voorjaar. Als je een volle voorraadkast had als de winter aankwam waren de kansen groot dat je hele gezin de volgende zomer zou kunnen bereiken. Nu is het geen kwestie van leven en dood, meer een mogelijkheid om meer te genieten van het leven.

Een sneetje versgebakken brood med zelfgemaakte jam neemt zomersmaken en geuren mee om een grijs winterdag op te fleuren. Het is een uurtje kokkerellen en ziet er zeer ambachtelijk uit!

Wat heb je nodig:

  • 1 courgette (ca 1 kg)
  • 1 kg geleisuiker  (of 1 kg suiker en 1 eetlepel pectine) – (qua gewicht even veel als je courgette)
  • optioneel: voor extra volle smaak: 1 citroen en 1 gemberwortel
  • 5 schone glazen potjes met goed sluitende deksels, bij voorbeeld jam of haring potjes.

Stappenplan in plaatjes:

1. Courgette schillen
1. Courgette schillen

 

2. Courgette raspen
2. Courgette raspen
3. De helft van het suiker toevoegen, een paar minuten laten koken. (nb. geen water toevoegen!)
3. De helft van het suiker toevoegen, een paar minuten laten koken. (nb. geen water toevoegen!)
4. Rest van suiker toevoegen, samen met eventueel citroensap en kleine stukjes gember.
4. Rest van het suiker toevoegen, samen met eventueel citroensap en kleine stukjes gember.
5. Laten koken 5-10 minuten en dan in potjes overlepelen.
5. Laten koken 5-10 minuten en dan in potjes overlepelen.
6. Schone potjes - het liefst direct uit de vaatwasser van een heet programma. Ze moeten lekker warm zijn zodat de schimmels wenig kans hebben.
6. Schone potjes – het liefst direct uit de vaatwasser van een heet programma. Ze moeten lekker warm zijn zodat de schimmels wenig kans hebben.
7. Potjes op z'n kop zetten - zo dat geen lucht naar binnen komt. Let op - het is heet!
7. Potjes op z’n kop zetten – zo dat geen lucht naar binnen komt. Let op – het is heet!

 

Gelei en jam is goed houdbaar tot een jaar als je zorgvuldig ben met schone potjes. Het liefst in een aardekelder of oude voorraadkast bewaren – koel en droog en donker.

Laat graag weten of je een keer mee wil doen met jam koken – of als je een nog betere receptuur hebt!

Share

Gratis workshop – 15 Augustus – Zomergroenten – meer meerjarigen!


Augustus is een heerlijke oogstmaand. Bonen, courgetten en komkommers zijn nog knapperig en fris, en de bramen hangen in de zon te rijpen.

Voor de duurzaamheid van het bodemleven is het blangrijk om zo wenig mogelijk te spitten. Een manier om dat te bereiken is om meerjarige planten te gebruiken. De meeste groenten en granen die we nu eten zijn helaas eenjarig, maar er is een groiende groep kwekers die meerjarige groenten ontwikkelen!

Asperge, artichoke, munt en rabarber zijn allemaal klassieke meerjarigen, en we kunnen meer genieten van ongebruikelijke groenten zoals zeekool, lindeblad en look-zonder-look.

We gaan kijken naar de groei en de oogst van alle lekkere zomergroenten, en hoe we het goed kunnen inplannen en voorbereiden voor volgende zomer. In ieder tuin en op elk balkon is het mogelijk om een beetje zomerlekkers te laten groeien.

Nieuwe locatie – Duurzaamheidscentrum Veenweide in Overhees (achter bibliotheek Idea). 15 augustus, 14:00 -> 15:30

Aanmelden op info@eetbaarSoest.nl

Share

Eetbare Sierplant – Roze Hemelsleutel

Deze sterke plant is een van de beste eetbare sierbloemen. Het is een meerjarige (perenne) plant die langzaam aangroeit en altijd terugkomt, jaar na jaar. Je hoeft dus niet zo veel te doen om lekker te kunnen eten. Wat een verschil met een omgespitte moestuin!

Roze hemelsleutel (Sedum Spectabile) is een sedumplant, in de vetbladenfamilie, die oorspronkelijk uit het noordoosten van China komt. Zij is hiernatoegebracht voor de sierlijke bloemen, maar had ook geteeld kunnen worden voor de knapperige blaadjes. Ik vind vooral de jonge blaadjes (tot de grootte van een twee-euro-munt) het aller lekkerst. De eerste scheuten hebben een sappige crunch!

Roze hemelsleutel [http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Henrysalome]
Roze hemelsleutel [http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Henrysalome]
Als je een roze hemelsleutel hebt staan, kan je makkelijk vermeerderen door een deel van de plant af te breken en op een andere plek neer te zetten. Zo kan je in een paar jaar tijd een hele border vullen met deze lekkernijen. (De plant is waarschijnlijk een heleboel losse bovengrondsplantjes die heel dicht op elkaar staan.)

Zo kunnen we onze borders vullen met mooie en lekkere planten!
Een pionier op dit vlak is Stephen Barstow, die een hele tuin heeft gevuld met honderden mooie eetbare planten. Hij beschrijft het op zijn website edimentals.com (Edible Ornamentals = Edimentals). Wat bij hem lukt (in Noorwegen) zou goed moeten lukken hier in Soest.

Eet ze!

Lees meer op:
Wikipedia Hemelsleutel, Plants for a future – Stonecrop

Share

30 mei – Gratis Workshop – Leren Fermenteren

We beginnen om 14 uur op 30 mei met de eerste workshop in EetbaarSoest, bij Marijke en Goran op Gerrit van der Veenstraat 67. We zijn om een uur of 16 klaar. Aanmelden: info at eetbaarSoest.nl.

We beginnen met een basis cursus natuurlijk fermenteren. We gaan ginger ale maken, zelfgemakte zuurkool proeven en kombucha drinken. Misschien ook een sneetje zuurdesembrood.

Natuurlijk fermenterende gemberdrank - prikkelende ginger ale!
Natuurlijk fermenterende gemberdrank – prikkelende ginger ale!

Fermentatie is een verzamelnaam van veel biologische processen die voedsel veranderd. Microorganismen die ons helpen om meer waardevolle stoffen uit ons eten te halen, en om het langer te kunnen bewaren. Fermentatie maakt ook nog het eten lekkerder. Veel traditioneel voedsel krijgt zijn bijzondere smaak dankzij fermentatie –  denk aan salami, yoghurt, wijn, bier, brood, kaas, koffie en thee.

Er zijn aanwijzingen dat het eten van levende microorganismen ook nog de gezondheid bevorderd, omdat de darmflora (fauna?) wordt bijgevuld met nieuwe soorten. (Probiotics and their fermented food products are beneficial to health, Parvez et al., Journal of Applied Microbiology 2006)

Welkom!

Zelfgemakte zuurkool met jeneverbessen.
Zelfgemakte zuurkool met jeneverbessen.
Langzaam gerezen zuurdezembrood. Geholpen door naturlijke gisten en lactobacilli.
Langzaam gerezen zuurdezembrood. Geholpen door natuurlijke gisten en lactobacilli.

 

Share

Bloemensalade – eetbare bloesem in het voorjaar

Er zijn veel eetbare bloemen. In het voorjaar komen de zalig geurende magnoliabomen vroeg in de bloei. Deze witte bloemen fleuren de straat op in een paar korte weken voordat ze langs de weg woelen in bruine slierten. Een veel beter einde kunnen deze bloemen hebben in de salade. De witte bloemblaadjes zijn eetbaar en ook nog lekker. Wij mengen graag een paar handen vol witte blaadjes samen met de sla. Ze geven de salade een friszure smaak en breken het groene af met hun wit-roze kleur.

Een magnoliaboom draagt tientallen bloemen, genoeg om ook van te eten.
Een magnoliaboompje draagt tientallen bloemen, genoeg om ook van te eten.

Je kunt ook magnolialimonade maken door de blaadjes in water te weken, net als wanneer je vlierbloesemsap trekt.

Andere lekkere bloemen die je makkelijk in je tuin kan kweken zijn viool en oost-indisch kers.
Viool is heel zacht, oost-indisch kers scherp en pittig. Kies de juiste voor het juiste moment.

Viooltjes in de achtertuin - lekker kleuraccent in de salade
Viooltjes in de achtertuin – lekker kleuraccent in de salade

Geniet van de geuren en van de kleuren!

Oostindische Kers (trapoleum majus) is helemaal eetbaar - blad, bloem, zaad. Lekker vris en pittig!
Oostindische Kers (trapoleum majus) is helemaal eetbaar – blad, bloem, zaad. Lekker vris en pittig! [Foto: wikipedia]
Share

Buurtfruit in Park Honsbergen!

Op een mooie, zonnige zaterdag middag hebben we met z’n twintigen buren een fruitplek gemaakt in ons park. WijkBewonersTeam Klaarwater heeft twee fruitbomen gedoneerd – een appel en een pruim. Hartstikke bedankt! Andere buren hebben bijgedragen met frambozen, kruisbessen, olijfwilg en een dertigtal aardbeienplanten.

We gaan het samen onderhouden en van de vruchten genieten in de buurt. We willen graag dat de stoere tieners die in de park rondhangen ook lekker kunnen genieten van een sappige pruim en meer betrokkenheid kunnen voelen.

Nu even geduld tot dat de eerste aardbeien komen. Misschien in mei al…

Hans en Martin en Erik hebben de bak schoongemaakt en alle klimop naar de Schans gebracht.
Hans en Martin en Erik hebben de bak schoongemaakt en alle klimop naar de Schans gebracht.
Gemeente Soest heeft bijgedragen met een kuub compost.
Gemeente Soest heeft bijgedragen met een kuub compost. Jonathan en Julia scheppen lekker mee.
Toen alles in de grond zat - veel water geven de eerste week. Julia sproeit zorgvuldig!
Toen alles in de grond zat – veel water geven de eerste week. Lydia sproeit zorgvuldig!
Plantschema
Plantschema
Geplant!
Geplant!

Bedankt iedereen!

Share

Zomerschoon in Park Honsbergen 18 april

We gaan een fruitbak maken in Park Honsbergen op zaterdag 18 april. We zijn bezig in de middag – kom graag langs om 14 uur om andere fruitliefhebbers te ontmoeten en voor een gezellig kopje koffie en een beetje scheppen.

We gaan een onkruidbak omtoveren in een buurt-fruit-plek met twee dwergboompjes en bessenstruiken en aardbeien. Lekker voor groot en klein.

Fruitbak layout
Fruitbak layout

Kom naar de parkeerplek achter Gerrit van der Veenstraat 55:

Onkruidbak -> Fruitbak
Onkruidbak -> Fruitbak

Het is een eerste stap om samen met gemeente Soest te kijken naar hoe we meer openbaar eetbaar groen kunnen realiseren!

Wil je meedoen – kom langs, of stuur een mail naar:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Lentesoep met Soester Netels

April is de perfecte maand om brandnetelsoep te maken.

Brandnetels komen vroeg op, veel eerder dan de geteelde eenjarige bladgroenten zoals spinazie. Deze meerjarige plant heeft al een energievoorraad in zijn wortels en kan vroeg omhoogschieten met tientallen stammen.
Brandnetels groeien bijna overal, vooral in de halfschaduw. Je vindt de netels nooit midden in een bos of op een weiland, maar eerder langs een bosrand of in de berm langs een fietspad.

Plukplek achter de basisschool "De Achtbaan"
Plukplek achter de basisschool “De Achtbaan”. In Soest groeit brandnetel bijna overal…

Handschoenen aan en de topjes plukken van de jonge planten. Binnen vijf minuten heb je 200-300g, wat genoeg is voor een grote pan met lentesoep.

Recept – Lentesoep voor 6 personen

  • 1 ui (gesneden)
  • 1 pastinaak en/of wortel
  • 1 aardappel (om de soep iets in te dikken)
  • 250g brandnetels (toppen/blaadjes afgespoeld in koud water)
  • 1 liter water
  • 1 bouillon-blokje
  • Zout en peper

Ui fruiten in een pan met olie, pastinaak/wortel en aardappel gesneden toevoegen en samen een paar minuten braden. Netels, water en bouillon toevoegen en tien minuten op zacht vuur laten pruttelen.
In de blender tien seconden, zout en peper naar smaak, en dan op tafel.
Om iets chiquer te maken – decoreer met een eetbare bloem, zoals viool (zie beneden), oostindisch kers of magnoliabladeren.

IMG_1447
Lentesoep met viooltjes

Mijn moeder deelde altijd hard gekookte eieren in partjes om in de soepkommen te serveren – het is immers paasseizoen en eitjestijd.

Brandnetels werden vroeger vaak geneeskundig gebruikt, vooral als thee. Je kunt hele stengels plukken en ophangen om te drogen – ze blijven mooi groen de hele winter door.

[Lees meer op Wikipedia over de Grote Brandnetel]

Share

Duurzaamheidsplan Gemeente Soest

Duurzaamheidsplannen gepresenteerd
Duurzaamheidsplannen gepresenteerd

Vanavond was EetbaarSoest bij de gemeenteraads-workshop voor een nieuwe duurzaamheidsplan. Doel was om een beetje zichtbaarheid te pakken en meer mensen die geïnteresseerdzijn te spreken.

De discussie ging voornamelijk over energie (zonnecellen en isolatie en laadpunten) en of er wel of niet genoeg gebeurde. Veel pakkende presentaties en argumenten, maar weinig cijfers over kwantitatieve doelstellingen. Misschien is het niet het juiste forum daarvoor.

Desalniettemin was één van de zes thema’s voor Soest Duurzaam 2030: Voedsel.  Één stap in die richting is: meer fruit en notenbomen in het openbaar groen!

Share

Fruitplek in Park Honsbergen

Er komt lekker en ecologisch fruit dichterbij. Met een paar buren willen we een groepje fruitbomen in Park Honsbergen planten. We zijn in gesprek met Gemeente Soest om de beste plek te bepalen.

Fruit-tuin (zie wikipedia)
Fruit-park (zie wikipedia)

Het doel is om meer verbinding te voelen met de plek waar we wonen. De droom is dat iedereen in Soest iets zou kunnen eten wat in Soest groeit.

Wil je meedoen of meer weten – stuur een bericht naar:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Moestuin op de Engh

Herfst in de moestuin.
Herfst in de moestuin.

Sinds juni 2014 hebben we een moestuin op de Engh. Het is een schitterende plek met uitzicht op de molen “de Windhond”.

De volkstuinvereniging “De Uitwijk” ligt op de Molenstraat en is een zeer gemengd gezelschap. We zijn veel allochtonen, ik denk meer dan de helft van de leden hebben een buitenlands afkomst. Daardoor is elk tuin anders. Er groeit turkse kool en bijzondere spinazie. Pepers en uien die we niet in de supermarkt zien.

Vorig voorjaar waren we er niet, en onze vrienden Syb en Floor hebben aardappels voorgepoot en superproductieve courgettes neergezet als welkomstkado. Wat een lekker begin!

Courgettes!
Courgettes! We kregen meer dan tien courgettes van elk van de twee planten.

Ons moestuin is ecologisch en we proberen de aarde te verbeteren door zo wenig mogelijk te spitten, en veel organisch materiaal op te bouwen. Het is een hele droge zandgrond, waar industrieel maisteelt erder is geweest.

We zullen een hoop leren over wat wel en wat niet werkt, en hier met jullie delen!

Share

Bomen in Houten

Fruitbomen en struiken van arborealis.nl
Fruitbomen en struiken van arborealis.nl

Op zondag waren wij in park Makeblijde in Houten om bomen te planten. We hebben met z’n allen 230 bomen en struiken geplanteerd! Er komt een heuse voedselbos, waar iedereen langs mag komen om fruit en bessen te eten.

Het was heel leuk en we kregen heel lekkere soep.

Share