Gratis workshop – Fruitbomen snoeien en Bessen stekken – 15 December

Welkom op een gratis workshop over wintersnoei en bessenstruiken stekken in Duurzaamheidscentrum de Veenweide.

Om 15 uur gaan we de Proeftuin bezoeken om de fruitbomen en struiken te bekijken.

Appelboom eenvoudig snoeien (FruitABC van houtwal.be)

De fruitbomen die er staan zijn appel, pruim en een verborgde peer. We gaan eerst de principes van het snoeien bespreken en dan aan de slag met de tuinschaar. De bomen zijn jong en er is niet zo veel te doen, maar kan toch verhelderend zijn om voor te bereiden op je eigen boom.

We gaan ook de leilinde snoeien, zodat er veel vers lekker blad volgend jaar komt!

Daarna gaan we bessenstruiken vermeerderen middels stekken. Alle deelnemers die willen krijgen een (toekomstige) bessenstruik mee naar huis!

Stekkies van bessenstruiken, van de workshop vorig jaar.

 

Lees meer over stekken en de beste tijd in het jaar om te stekken op Houtwal.be.

Deze workshop is een samenwerking tussen EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Laat graag weten of je komt op:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Workshop Fermenteren – 19 Jan 2019

Cider en Ginger ale (achter), kombucha en water kefir (voor)

We gaan vier verschillende gefermenteerde dranken proeven en zelf maken.

Wilde gisten doen het werk voor ons, en we kunnen zo onze darmfauna bijvullen. De gisten en lactobacilli in de kombucha werken samen om voedingstoffen te ontwikkelen voor onze gezondheid.

Gefermenteerde friszure dranken zijn de startpunt van elk wijn, maar zover gaan we niet deze keer.

Natuurlijk fermenterende gemberdrank – prikkelende ginger ale!

We hebben ook lokaal bier gebrouwen van biologische speltgraan van Het Derde Erf:

Gekiemde spelt, die geroosterd wordt om meer smaak te krijgen. Dit is de “mout” die de basis is voor bier.

Deze workshop is een samenwerking tussen EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Laat graag weten of je komt op:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Fruitbomen geplant!

We hebben negen fruitbomen geplant in de uitgebreide Pluktuin van de Veenweide. Op de foto’s zie je karton, waar de nieuwe moestuin komt in 2019.

We hebben twee appels, twee peren, een kaki en vier kersenbomen geplant.

Fruitbomen aan de noordkant van de nieuwe moestuin.
Alle fruitbomen zijn voorzien van bamboestokken zodat we niet per ongeluk tegenaanrijden met de grasmaaier.
We hebben goed samengewerkt en de bomen zorgvuldig geplant.

We hebben ook gekeken naar de bestuiving en hoe je een goede fruitboom kiest voor je eigen tuin, zie handout materiaal:

2018-11-24 – Workshop Fruitbomen v1.1

 

Dank aan onze donateurs

Groot dank aan “Fonds voor Soest” en Sjef voor de gulle donaties. Dankzij jullie steun hebben we mooie bomen van de beste kwekers van het land kunnen halen!

Share

Burendag in de pluktuin 22 september 13h-17h

Welkom op Duurzaamheidscentrum de Veenweide op de Burendag.

Wij hebben een open middag in de pluktuin, met o.a. herfstframbozen proeverij en de mogelijkheid om een aardbeienplant mee te nemen naar huis.

Het is ook composttijd. De zomercompost is rijp om uit te rijden met een kruiwagen naar de fruitbomen en de bessenstruiken. Als je wilt meedoen met compost uitrijden – neem graag handschoenen mee!

Gele herfstframbozen zijn rijp in september!
Aardbeien kun je in augustus en september vermeerderen. De uitlopers zet je in een pot, en na een paar weken heb je nieuwe planten!
De uitlopers vormen heel snel wortels, die de basis vormen voor de nieuwe plant.

Deze activiteit wordt georganiseerd door EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Er zijn meer leuke activiteiten in en om de Veenweide deze middag.

Adres: Vedelaarpad 53, Soest.

Welkom!

Share

Zomerbessen

De Pluktuin op de Veenweide is een klein bessenparadijs. Nu in juli hangen de bramen zoetrijp en de japanse wijnbessen gloeien rood op de takken.

Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius) in de Pluktuin.

Zaterdag 14 juli is er een gratis workshop over zomerbessen – welke zijn er en hoe kies ik een goede bessenstruik voor mijn eigen tuin? We gaan ook een beetje kijken naar het vermeerderen van verschillende soorten, maar we maken geen stekken deze keer.

Aronia – “appelbes” – heeft vooral een zeer mooie sterke donkerpaarse kleur.

Wij zoeken nog stekkies van: Goji, guomi, honingbes en de selectierassen van de duindoorn. Als je die hebt en een stekkie kan doneren zijn we eeuwig dankbaar!

Kruisbes ‘Captivator‘ en jostabes ‘Josta’ horen tot de Ribes-familie, net als aalbes en zwarte bes.

Misschien kunnen we een paar nieuwe naamborden ook opzetten.

Rebecca schildert de naamborden voor de bessenstruiken en de groentebomen

Deze workshop is een samenwerking tussen EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Laat graag weten of je komt op:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Bezoek in Voedselbos Ketelbroek, mei 2018

Dit is het 100ste bericht op EetbaarSoest.nl, en om dat te vieren ging ik op bezoek bij Wouter van Eck – voedselbospionier en boer – in Groesbeek:

Wouter en een amerikaanse “pawpaw-fruit”-boom.

Voedselbos Ketelbroek is een bijzondere plek. Wouter en Pieter kochten in 2010 een maisakker van 2.4 ha, en plantte hem vol met bomen, klimmers, struiken en kruidachtige eetplanten uit de hele wereld.

Klik hier voor is een mooie video-interview met Wouter, en wat mooie shots van voedselbos Ketelbroek.

Voedselbossen zijn een manier om voedsel te produceren én de biodiversiteit enorm te versterken tegelijk. Emma Dijkgraaf en Jeroen Breidenbach hebben vorig jaar een grondige inventarisatie gedaan in voedselbos Ketelbroek en vergeleken met een Natuura2000-gebied in de buurt, en het was even soortrijk op de twee locaties. Lees een artikel over hun onderzoek hier.

Elke keer dat ik in Ketelbroek ben proef ik iets nieuws. Deze keer de nectaargevulde bloemtrossen van de robinia (Robinia pseudoacacia).

Bloemtrossen van de robinia eet je als de individuele bloemen nog bolvormig zijn. Happen als ware het een haring!

Wouter observeert veel en grijpt wenig in. Zo ontdekte hij dat het niet nodig is om frambozen te snoeien na het tweede jaar. (Ik heb tot nu toe altijd de fruitdragende tweedejaars stengels weggeknipt na de oogst. Waarschijnlijk onnodig…)

Frambozen geven fruit ook op derdejaars hout!

We konden ook genieten van de honingbessen:

Honingbessen. Heerlijk zoet en heel vroeg. Helaas een beetje moeilijk om te plukken.

Ik denk dat een voedselbos met honderden soorten een beetje te ingewikkeld is voor de gemiddelde boer. Maar een vereenvoudigd systeem met een tiental soorten kan zeker op korte termijn uitgerold worden op vrij grote schaal. Als we écht een verbetering willen van de biodiversiteit en de bodemkwaliteit zijn eetbomen, struiken en klimmers onze beste vrienden!

Share

EURAF – Agroforestry conference 2018 in Nijmegen

De Europese Agroforestry-conferentie was afgelopen week in Nijmegen. We waren met 250 onderzoekers, boeren en belanghebbenden om de laatste inzichten van het veld te delen. Agroforestry betekent dat je bomen gebruikt in een landbouwsysteem met meerdere functies. Bij voorbeeld walnoten in een koeienweiland (zoals de walnotensavanne op Het Derde Erf).

Er is nog geen goede nederlandse naam voor deze landbouwvormen – heb jij een voorstel wat we dit kunnen noemen? Agroforestry is ook enigzins misleidend omdat het niet altijd een “forest” is. Houtwallen vallen hier ook onder.

In Nederland worden bomen steeds minder gebruikt in het landschap, vooral omdat het meer EU-subsidie geeft en dat de boer meer mest kan spreiden als een bomensingel wordt gekapt. (Er was zelfs een vertegenwoordiger van de Europese Commissie die vertelde hoe agroforestry gestimuleerd zou kunnen worden in de nieuwe “Common Agricultural Policy”, maar dat het moeilijk blijft.)

Onderzoekers uit Wageningen UR zijn net begonnen met walnoten in rijenteelt!

 

Gelukkig zijn er enkele voorbeelden van agroforestry ook hier, onder andere een project van Wageningen UR in Lelystad.

Bomen in het landbouwsysteem kunnen een bijdrage leveren aan de biodiversiteit, koolstofvastlegging, bodemkwaliteit en waterhuishouding. De voornaamste nadeel is dat het meer kennis vraagt en dat het jaren duurt voordat je kan oogsten. Het wordt ook inderdaad niet altijd erkent als subsidiabele landbouw…

De wereldster Pablo Tittonell was ook even in Nederland en hij gaf een denderende presentatie met succesverhalen uit de hele wereld, vooral Zuid-Amerika en Afrika. Met meer groentebomen in plaats van eenjarige teelt wordt de weerbaarheid van de gezinnen versterkt.

Pablo liet ook een bijzondere grafiek zien over gezonde voeding en wat we globaal gezien produceren:

Pablo Tittonell, wereldberoemd onderzoeker in Agroforestry.
Hoeveel van de behoefte aan voedsel voor een gezond dieet voor iedereen op onze planeet.

We produceren veel te veel vlees. Te wenig noten. Te weinig fruit. (Ook te weinig melk, maar zeker niet in Nederland.)

In Soest worden alle 1500 hectare landbouwgronden (behalve 1 ha groentetuinen, en 0.5 ha walnoten) gebruikt voor vlees en zuivel en recreatie-paarden.

Ik denk dat het tijd is om meer fruit en noten te verbouwen!

Share

Buurtfruit Van Gooyenlaan, Soest

Vandaag hebben we zes fruitbomen geplant samen met de bewoners van de appartementen in de Van Goyenlaan.

Met steun van Provincie Utrecht (Groen aan de Buurt) hebben we een zestal mooie fruitbomen kunnen kopen, en er komt ook nog een bloemenweide erbij,

Harde werkers hebben de bomen geplant

Sylvia had een heerlijke appeltaart gebakken en koffie en thee gezet

Vanaf september 2019 komt er fruit; appels, peren en pruimen van verschillende rassen. We zijn vooral benieuwd naar de peer ‘Verdi’ – een voor ons onbekende ras, die heerlijk schijnt te zijn.
Wat denk jij?

 

Share

43 fruitbomen geplant op de Eemhorst

Vandaag hebben we 43 fruitbomen geplant op de zorgwoning Eemhorst op de Hooiweg in Soest. Het is een mooi gelegen zorglocatie voor dementerende ouderen, en het wordt nog mooier met een kring van fruitbomen rondom het terrein.

We waren een gemengd gezelschap en we hebben erg genoten van het lekkere weer en de uitstekende lunch!

Vince laat zien hoe de bladaarde het plantgat verrijkt.
Wim zorgt voor de puntjes op de i.
We waren met tien vrijwilligers fruitbomen aan het planten, en het ging best vlot.
We hopen dat de bomen goed aanslaan, en dat er binnenkort veel mooi bloesem komt. Volgend jaar fruit!

Share

Fruitpark Honsbergen stap 2 – bessenstruiken geplant

We hebben vandaag een hele rij fruitbessen aangeplant in park Honsbergen, achter de Hoogvliet in Soest.

In de zomer kunnen alle kinderen in de buurt blauwe bessen en aalbessen en witte bessen komen plukken! We hebben zelfs een zeldzame roze “blauwe bes” geplant, we zijn heel benieuwd hoe die gaat smaken.

Mariette en Andre zorgden voor heerlijk zelfgebakken kruidkoek en koffie en thee. Het is een feest om zo een werkmiddagje in het park samen te doen.

Een mooie plek uitkiezen voor deze blauwe bes
Ad kwam ook langs om te kijken en goede adviezen te geven, vooral op zijn specialiteit – mest en meststoffen!
Het was lekker werken in de zon.
We zijn een hele groep buren die meer fruit en noten willen!

 

Sponsoring van NLDoet voor taart en plantgoed. Groot dank aan Oranjefonds!

 

 

Eerste stap in Fruitpark Honsbergen deden we al in 2015, en nu is stap 2 afgerond. We zijn nog in gesprek met de gemeente over wanneer we de walnotenbomen mogen planten!

Share

Clemenshof: Bomen geplant!

We hebben op 17 februari de hele boomgaard aangeplant met fruit-, noten- en groentebomen. Hier een paar foto’s van deze mooie dag, en helemaal beneden is er een overzicht van alle bomen, soorten en rassen.

In april gaan we ook bessen planten.

Als je mee wilt doen, laat het ons weten!

Erik en Wim plantten de meeste bomen. Hier een appel ‘Florina’.
Göran maakt een pad van houtsnippers.
Wim, Erik en Toon zorgen voor de mooie bladaarde van Van Dorresteijn.
Ook Sybren, Toon en Julius gaan aan de slag.
Vince is vooral aan het graven, bijna de hele dag.
En enorm tevreden als alles de grond in is!
Alle bomen staan erin en we hebben al voorbereid voor bessenstruiken met compostwallen.
Bomen en gekozen rassen.
Share

Appelbomen geënt!

Op 20 januari hebben we een mooie workshop gehad over fruitbomen enten!
We hebben een tiental appelbomen geënt, en iedereen kreeg zijn/haar eigen boom mee naar huis. We hopen dat ze allemaal aanslaan en uitgroeien tot grote en rijkdragende bomen.

Trotse deelnemers met eigen appelbomen – vier verschillende rassen. (en geen snijwonden)
Matthijs laat zien hioe de steun- en afdichtingsstrip zit.
Wim en Jana proberen ook de omega-tang, niet alleen de Tina-mes.
Bert is ook tevreden.

 

Share

Workshop Fruitbomen Enten – 20 januari 15 uur (Gratis)

Welkom op een gratis workshop over fruitbomen enten in Duurzaamheidscentrum en Kinderboerderij de Veenweide.

We gaan takken knippen van bomen met lekkere appels en die op onderstammen zetten die we uit appelpitten hebben laten uitgroeien. Dit zijn “zaailing onderstammen” en geven hele grote en sterke appelbomen.

We hebben een stuk of zeven goede appel-onderstammen, en als je wilt krijg je eentje mee naar huis voor je eigen tuin!

Alle appelbomen die we in de tuincentra en bij kwekers kopen zijn geënt.

We gaan ook proberen met enten van selecties van tamme kastanje.

Deze workshop is een samenwerking tussen EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Laat graag weten of je komt op:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Doorbraak voor fruit- en notenbomen in Park Honsbergen

We hebben afgelopen week rondgelopen in Park Honsbergen samen met Marlein Smith en Gerard Wallet van gemeente Soest om geschikte plekken te vinden voor fruit- en notenbomen. We hebben drie geschikte locaties gevonden voor de volgende bomen en struiken. Ondertussen hebben we ook een Groen-aan-de-Buurt subsidie van provincie Utrecht gekregen, voor plantgoed, kompost en informatieborden.

In de komende weken gaan we met de dichtsbijwonende buren spreken om te kiezen welke fruit en notenbomen we gaan kiezen. Wat heb jij het liefst?

Hier een overzichtskaart met de plantplekken:

Park Honsbergen met de drie locaties waar we fruit kunnen aanplanten deze winter.

Locatie A – dichtbij de peuterspeelzaal

Niet ver van de peuterspeelzaal – hier passen drie bomen. Wellicht walnoot?

Locatie B – langs de rand van de tegels

Langs de rand van de tegels is er plek voor lagere fruitstruiken. Blauwe bes? Framboos?

Locatie C – dichtbij de eerste Buurtfruit

Naast de tuin van familie Simonis is er een geschikte plek voor drie kleinere bomen. Abrikoos, misschien?

 

Wil jij ook fruit in een Soester park dichtbij jouw huis? We hebben een stappenplan ontwikkeld samen met Gerard Wallet van gemeente Soest. Als je hulp nodig hebt, bel met Göran op 06 53885037.

Share

Bomen geplant voor Voedselbos Amersfoort-Laak

Wij zijn actief in het hele gebied rondom Soest, ook in Amersfoort en omstreken.

Woensdag 22 maart hebben we meegeholpen om 150 fruit- en notenbomen te planten voor het toekomstige Voedselbos Amersfoort Laak.

We hadden een hele schoolklas en een burgemeester als hulp om deze bomen-cadeau van 3FM/Rode Kruis in de grond te krijgen.

Wat een mooie dag was het!

Nu staan ze in de grond!
Share

Gratis workshop duurzaam eten – Frisdranken Fermenteren – 18 maart

Fermenteren is trendy. In kookprogramma’s en week-end bijlages worden “verrot lekkere” gerechten bereid door verschillende soorten fermentatie. Zuurkool, kimchi, kefir, koffie, zwarte thee – allemaal gefermenteerde producten.

We weten steeds meer over hoe goed deze levende voedingsmiddelen voor ons zijn (o.a. dankzij Giulia Enders en De mooie voedselmachine).

Wij gaan vier verschillende soorten gefermenteerde drankjes maken in twee categoriën:

2017-03-18 Workshop Drankjes Fermenteren

  • Ginger Ale & Cider – vooral gisten
  • Kombucha & Water Kefir – combinatie van gisten en bacteriën
Cider en Ginger ale (achter), kombucha en water kefir (voor)
Natuurlijk fermenterende gemberdrank – prikkelende ginger ale!

 

Deze workshop is een samenwerking tussen EetbaarSoest en IVN Eemland Duurzaamheidsgroep. Gratis voor jong en oud. Laat graag weten of je komt op:

2015-03-19 22_11_59-Nieuw bericht toevoegen ‹ Eetbaar Soest — WordPress

Share

Fruitbomen bij Mariënburg

Op de zonnige Burendag hebben we drie fruitbomen geplant bij Mariënburg in Soest. Gerdi van de bewonersorganisatie had het initiatief genomen om de nieuwe dorpsplein te verrijken, en wij hebben graag meegeholpen. We hebben de stijl van de mooie engelse landschapspark geprobeerd om door te trekken naar de voorkant van Mariënburg.

Nu staat een nieuw kersenboom (‘Stella’) tegenover de huidige sierkers en twee klassieke engelse pruimenbomen (‘Victoria’ en ‘Czar’). Vanaf volgende zomer kunnen bewoners en buren samen van genieten!

Gerdi Dorpmans (bewoner) en Eline (buurmeisje en vrijwilliger) hebben de fruitbomen ontvangen.
Gerdi Dorpmans (bewoner) en Eline (buurmeisje en vrijwilliger) hebben de fruitbomen ontvangen.
Eline plant de kersenboom met ondersteuning van Erik en Jonatan
Eline plant de kersenboom met ondersteuning van Erik en Jonatan

 

Pruimenboom 'Czar', met de burendagfeest als achtergrond.
Pruimenboom ‘Czar’, met de burendagfeest als achtergrond.

 

Pruimenboom 'Victoria', vernoemd naar de koningin, wordt ingezongen door de Apollo-koor.
Pruimenboom ‘Victoria’, vernoemd naar de koningin, wordt ingezongen door de Apollo-koor.
Share

Oogsthulp nodig? Te veel appels/pruimen?

Hallo Soesters!

Misschien heeft u een overvolle pruimenboom in de tuin staan en te wenig puf om alles te oogsten? Ligt er fruit op de grond te rotten?

Wij willen graag u met de oogst helpen, en een deel van de oogst gebruiken voor EetbaarSoest-activiteiten.

Wij komen langs met de fietskar en een paar emmers en helpt u te oogsten, en de beschadigde fruit nemen we ook mee om te komposteren. Opgeruimd tuin een keer in de week – gratis!

Geinteresseerd?

Bel Göran op 06 53885037

Te veel pruimen? - foto Prunus domestica ‘Luisa' - Daleys Fruit
Te veel pruimen? – foto Prunus domestica ‘Luisa’ – Daleys Fruit
Share

20 augustus – op Soester Boerenmarkt 9-13 uur

Wij komen met EetbaarSoest op Soester Boerenmarkt op zaterdag 20 augustus om meer te vertellen over duurzaam eten, en we nemen wat lokale lekkernijen mee om te proeven.

We hebben ook meer informatie over de workshops van de herfst 2016.

2016-08-12 10_13_39-Google Afbeeldingen resultaat voor http___www.biojournaal.nl_nieuws_2015_0323_So
Soestermarkt op Soest Zuid. (Foto van Biojournaal.nl – tegenwoordig is het 9.00-13.00 elke zaterdag)

 

Erik en Jonatan zijn er ook met hun aanbod als je een sla-boom wilt kopen!

Sla-boom voor in je eigen tuin.
Sla-boom voor in je eigen tuin.
Share

Duizendknoop overal? Eet hem op!

In Soest groeit er op steeds meer plekken de gevreesde “exotische” woekeraar Japanse Duizendknoop. Het is een mooi tuinplant die werd geintroduceerd via tuincentra in de jaren 90, en heeft het zo goed hier dat hij zich verspreidt als een plaag.

Er is een ingewikkelde intellectuele discussie wat we eigenlijk zouden moeten doen met “invasieve exoten”, maar in de hedendaagse praktijk komt het op neer dat veel mensen doen wat ze kunnen om de duizendknoop weg te krijgen. In sommige gemeentes wordt het zelfs met gif gewerkt in parken en plantsoenen om de duizendknoop te lijf te gaan. Op sommige plekken met varkens.

De duizendknoop is een bijzondere plant die veel zonne-energie vangt en in een groot wortelstelsel spaart om ondergronds zijn leefgebied te vergroten. De wortelknopen in de grond zijn misschien duizend – het voelt in ieder geval zo als je hem probeert op te graven.

Je kunt hem ook opeten.

In het voorjaar (en de eerste weken na een goede terugsnoeiactie) komen er honderden kleine scheuten uit de grond. Als je ze plukt met een lengte van 15-30 cm zijn ze nog zo zacht dat je de stengel makkelijk in de lengte af kan trekken. Verwijder de bladeren en gebruik de stengel als rabarber!

In Oost-Azie, waar de duizendknoop wild voorkomt, en zelfs wordt verbouwd als groente, wordt duizendknoop gebruikt als een vriszure groente, meestal gewokt. (En uit de wortel maakt men medicijnen tegen de ziekte van Lyme.) Wij kunnen onze oer-Hollandse rabarberrecepten gebruiken voor kruimeltaart, jam of nootjesgebak.

Hier een paar foto’s van De Bergjes, waar gemeente Soest deze woekeraar probeert in toom te houden. Help je mee? Eet hem op!

IMG_4713

Duizendknoop bij "De Bergjes" tussen Soest en Soesterberg. Perfect om nu te plukken!
Duizendknoop bij “De Bergjes” tussen Soest en Soesterberg. Perfect om nu te plukken!

Recept voor noten-duizendknoop-taartjes:
Oven aan op 200°C, voor 10 taartjes

200g hazelnoten (gehakt of als meel gekocht)
50g suiker
1 ei
100g gehakte duizendknopstengels + 10g suiker + 10 ml kokend water in een pan

Hazelnotenmeel + suiker + ei mengen, en in vormpjes leggen. Maak een kuiltje met een lepel op elke taartje. Duizendknoopstengelmix in het kuiltje, en dan alles in de oven.

Bakken in de oven, 10-12 min, tot dat de taartjes gaar zijn in het midden. Bij voorbeeld serveren met een bolletje ijs en een blad verse munt.

 

Heerlijke duizendknoop-notentaartjes!
Heerlijke duizendknoop-notentaartjes!

Waarschuwing!
Sommige gemeenten, o.a. Amersfoort, en op sommige particuliere percelen wordt gif (glyfosaat) gebruikt tegen deze plant. De plant ziet er zo uit, en dan moet je hem niet eten:

Glyfosaatgespoten duizendknoop (Den Dolder).
Glyfosaatgespoten duizendknoop (Den Dolder).
Share

Zomerbessen geplant in de Veenweide

We hebben een workshop over zomerbessen gegeven in de Veenweide. We hebben de verschillende bessenfamilies bekeken en 16 bessenstruiken en klimmers geplant. Kom volgende zomer langs om te proeven!

Bessen zijn lekker en barstvol voedingstoffen.

Informatie over bessen: Families, soorten en rassen: 2016-06-18 – Workshop Bessen v1.pdf

Samen maken we een fruitpark in de Veenweide
Samen maken we een fruitpark in de Veenweide
Klimmers onder de Tipee - druif en kiwibes
Klimmers onder de Tipee – 5 druiven en 2 kiwibessen
Kiwibes Actinidia arguta van de ras "Ken's Red". Het is een vrouwelijke plant die een mannelijke bestuiver nodig heeft. (Hebben we ook geplant - ras 'Weiki'.)
Kiwibes Actinidia arguta van het ras ‘Geneva’. Het is een vrouwelijke plant die een mannelijke bestuiver nodig heeft. (Hebben we ook geplant – ras ‘Weiki’.)
Frambozen - Rubus ideaus. Twee onbekende rassen van de tuinen van Matthijs en Goran. Één bekend - ´Hefa Herfsternte´ - geeft fruit in het najaar.
Frambozen – Rubus idaeus. Twee onbekende rassen van de tuinen van Matthijs en Goran. Één bekend – ´Hefa Herfsternte´ – geeft fruit in het najaar.
Kruisbes ‘Captivator‘ en jostabes 'Josta' horen tot de Ribes-familie, net als aalbes en zwarte bes.
Kruisbes ‘Captivator‘ (links) en jostabes ‘Jostaberry’ (rechts) horen tot de Ribes-familie, net als aalbes en zwarte bes.
Doornloze bramen hebben we ook geplant. Rubus fruticosus 'Thornfree' en 'Chester Thornless' staan langs de elzensingel.
Doornloze bramen hebben we ook geplant. Rubus fruticosus ‘Thornfree’ en ‘Chester Thornless’ staan langs de elzensingel.
Amerikaanse bosbes tussen de amerikaanse notenbomen. Vaccinium corymbosum 'Duke' en 'Jersey'.
Amerikaanse bosbes tussen de amerikaanse notenbomen. Vaccinium corymbosum ‘Duke’ en ‘Jersey’.
Share

Voedsel Anders conferentie 2016

De natuur versterken en tegelijk gezond eten verbouwen – hoe doe je dat?

Op 12-13 februari kwamen wetenschappers en boeren, consumenten en beleidsmakers bijeen op de “Voedsel Anders”-conferentie in Wageningen. We waren er om de laatste vorderingen in de “agro-ecologie” te bespreken en ervaringen te delen.

Eregasten waren Vandana Shiva (Indiase wetenschapper/boerin/auteur) en Herman Kok (biologisch melkveehouder uit Hoogland). Pioniers, die tegen de stroom liepen en lieten zien wat mogelijk was. Nu zijn er jonge “Toekomstboeren” die het nog beter proberen te doen, én ecologisch beter én economisch beter. Een lokaal voorbeeld is Janneke Steenmans die de biologische tuinderij “De Groene Steen” in De Bilt runt.

Janneke Steenmans van tuinderij "De Groene Steen" in De Bilt (rechts)
Janneke Steenmans van tuinderij “De Groene Steen” in De Bilt (rechts)

Ik vond de presentatie over ecologische boomgaarden (“agro-forestry” en “voedselbossen”) zeer interessant. Het is een productiemethode met zeer hoge natuurwaarden. In plaats van mono-culturen van eenjarige gewassen zoals in de gangbare landbouw worden meerjarige planten en bomen van meerdere soorten op één perceel verbouwd. Bijvoorbeeld appel + kastanje + hazel + gras voor vleeskoeien in stroken langs elkaar heen. Eetbare houtwallen tussen weilanden voor vee.
Er zijn nu meerdere initiatieven gaande in Nederland en België, en ik hoop de ontwikkelingen te kunnen volgen in de komende jaren. Biologen zijn actief om de soortrijkdom te kwantificeren en de verbeteringen over tijd in kaart te brengen, zodat we beter weten welk invloed op de natuur deze praktijk heeft.

DSC09326_kees_van_veluw
Onderzoeker Kees van Veluw (Wageningen UR en Louis Bolk Instituut) vertelt over bomen die de grond vruchtbaarder maken en tergelijk het rendement omhoog brengen.

Er was ook een plenaire presentatie van Irene Cardoso, professor bodemkunde uit Brazilië, die me pakte. Ze liet zien hoe de bodem in Brazilië verschraalt door soja-teelt voor export naar Nederland – voor veevoer. Nederland is (op één na) de grootste sojakoper van Brazilië.
Cardoso bracht het heel dichtbij, welke consequenties het heeft daar, om hier niet-biologische melk te drinken. Door hier iets meer te betalen voor bio-melk kunnen we de natuur 10000 km verderop positief beïnvloeden.

Over twee jaar wordt de volgende “Voedsel Anders”-conferentie gehouden, kom je mee?

Lees/zie meer:

Conferentie: www.VoedselAnders.nl

Documentaire over Herman Kok: http://www.npo.nl/artikelen/2-doc-de-kleine-oorlog-van-boer-kok

Iets meer over voedselbossen: www.foodforestry.nl

Wageningen UR Orion voor de plenaire lezingen.
Wageningen UR Orion voor de plenaire lezingen.
Vandana Shiva kwam vertellen over de "Monsanto-Tribunal".
Vandana Shiva kwam vertellen over de “Monsanto-Tribunal”.
Share

Ecologische Moestuin – Smitsveen

Vanavond een lezing gegeven bij de moestuinvereniging in Smitsveen, naast de Plantage. Een enthousiaste groep omwonenden met ondersteuning van vrijwilligers en Stichting Balans.

We hebben veel gesproken over moestuinstrategiën, eenjarige groenten t.o.v. meerjarige groenten/bessen/struiken. Het is vaak fijn om meerjarige planten te kweken. Het boek van Eric Toensmeier “Perennial Vegetables” en het boek van Vera Greutink “Tuin Smakelijk” meegenomen om te laten zien ter inspiratie. Mooie plaatjes die meteen discussie en enthousiasme opleveren!

We hebben ook gesproken over andere mogelijke projecten buiten de moestuinen: fruitbomen en notenbomen in de parken, en dat het mogelijk is voor wijkbewoners om de gemeente te helpen door een deel van een park te adopteren voor een boom. (Wel te verstaan dat ieder Soester ook welkom is om te komen plukken…)

 

Share

Toekomstboeren: Jan en Maarten op “Lekker Landgoed”

De zon breekt door en ik zet het lindeboompje in een kuil naast de gelderse roos in de heg. Marijke graaft nog een gat voor de volgende rozenbottel. We zijn een eetbare heg aan het aanplanten in de toekomstige voedselbos Haarzuilens – “Lekker Landgoed”.

Lindeboom zit er in!
Lindeboom zit er in!

Jan en Maarten zijn voedselbos-boeren. Ze zijn een ecologische boomgaard-ecosysteem aan het planten, met tientallen verschillende eetbare planten in een bijzonder patroon. Het grootste deel van het landgoed wordt beplant met gemengde fruitsalade-bomen, en op een paar heuvels staan clusters met notenbomen. Op de grond komen eetbare kruiden en bodembedekkers.

Het concept voedselbos is een model van een eco-systeem dat werkt als een bos waar de meeste planten iets eetbaars geven – fruit, noten, eetbaar blad of wortels. Door de relatief hoge diversiteit in planten is er veel minder risico op plagen dan in mono-cultuur-boomgaarden. Het is wel een kennis-intensief systeem, omdat elk soort haar eigen ritme volgt wat betreft beheer, oogst en verkoop.

Voedselbossen zijn vrij gewoon in de tropen, maar in Europa komt het weinig voor. (In de pre-historie waren de meest voorkomende bomen hazelaar en linde (met eetbaar blad), en de kleine populaties bronstijd-mensen hadden genoeg te eten zonder akkerbouw.)

Er is een groeiende groep enthousiaste mensen die de afgelopen twintig jaar steeds meer bostuinen en voedselbossen aanleggen ook in het gematigde klimaat van Europa en Noord-Amerika. Er komen steeds meer boeken met ervaringen en instructies voor het aanleggen van kleine en grote voedselbossen. In Nederland geeft Wouter van Eck cursussen en workshops in zijn eigen voedselbos “Ketelbroek” in Groesbeek, buiten Nijmegen. Er zijn nu een handvol grote en kleine voedselbossen, maar weinig die zo groot zijn als “Lekker Landgoed”, dat meer dan 50,000 m2 bevat (5 ha). Voor een boerderij is het tegenwoordig klein, maar voor een Nederlands voedselbos is het op dit moment uitzonderlijk groot.

Het is een vorm van landbouw dat de bodem verrijkt in plaats van verarmt. De meerjarige planten en bomen maken de grond elk jaar rijker in organisch materiaal – humus. Daardoor wordt regenwater beter opgevangen en watergedragen nutrienten beter gebruikt. De belangrijkste problemen van industrieel landbouw – overbemesting, erosie en bodemuitputting kunnen zelfs worden teruggedraaid. Een van de voedselbos-pioniers, Mark Shepard, heeft zijn boek hierover ook “Herstellende Landbouw” genoemd. Het is dus mogelijk om de natuur te verrijken en tegelijk ecologisch geteeld fruit te oogsten.

Toekomstboeren Jan en Maarten van "Lekker Landgoed"
Toekomstboeren Jan en Maarten van “Lekker Landgoed”

Jan: “We hebben een samenwerking met Natuurmonumenten, waar wij een deel van Landgoed Haarzuilens voor hun beheren en daar een voedselbos opbouwen. Vanaf volgend jaar kan je met een zelf-pluk-abonnement al komen bessen plukken.” Nog een paar jaar later kunnen we ook met het abonnement zelf walnoten, hazelnoten, pecan en kastanjes rapen in het najaar…

Jan en Maarten zijn allebei biologen en naast de fruit/noten/groente-productie doen ze kwantitatief onderzoek naar de ontwikkeling van het land. Op verschillende bestaande voedselbossen is het opgemerkt dat de diversiteit in beplanting zeer gunstig is voor verschillende insecten, vogels en kleine zoogdieren. Op “Lekker Landgoed” wordt de ontwikkeling nauwkeurig bijgehouden, zodat we over een paar jaar meer detailkennis hebben over de toename in ecologisch rijkdom.

Ik denk dat voedselbossen een zeer belangrijk onderdeel zijn van de voedselvoorziening van de toekomst, dankzij biodiversiteit, opvang van voedingsstoffen en de herstellende werking voor de bodem. Het is mogelijk om op kleine schaal te beginnen – in je tuin of met een “eetbare houtwal” langs een weiland, waarin hazelaar, linde, walnoot, vlier en braam elkaar afwisselen. Zo heb jij ook een voedselparadijs zonder te schoffelen…

Walnootboom op een heuveltje zodat de wortels meer ruimte krijgen.
De walnootboom komt op een heuveltje zodat de wortels meer ruimte krijgen.

Volg de ontwikkelingen op Facebook: Lekkerlandgoed

Lees meer over voedselbossen en eetbare bos-tuinen:

  • “Herstellende Landbouw”, Mark Shepard, 2014
  • “Creating a Forest Garden”, Martin Crawford, 2010
  • “Edible Forest Gardens”, Dave Jacke & Eric Toensmeier, 2005
  • “Forest Gardening”, Robert Hart, 1996
Share

Fijne workshop Fermenteren – Duurzaam eten bewaren

“Duurzaam eten” betekent ook duurzaam bereiden en bewaren. Een klassieke manier om groente en fruit energiezuinig te bewaren is fermenteren; zuren en gisten.

We zijn begonnen met een sneetje rogge-zuurdesembrood met een glaasje kombucha en water-kefir, en dan gingen we aan de slag met “ginger ale” en zuurkool.

Iedereen kreeg een fles levende ginger ale en een potje met zelf gemaakte zuurkool mee naar huis.

Zeer interessante discussie over gefermenteerd eten, micro-fauna, pro-biotica en hoe goed het is voor je gezondheit om levend eten te eten.

Erik legt uit hoe je de lekkerste ginger ale maakt.
Erik legt uit hoe je de lekkerste ginger ale maakt.
Zuurkool van natuurlijke lactobacilli van de biologische witte kool.
Zuurkool van natuurlijke lactobacilli van de biologische witte kool.

De instructies zijn hier te downloaden:

2016-01-25 16_04_31-Workshop Fermenteren - Ginger Ale etc - 2016-01-23 - PDF-XChange Editor
Workshop Fermenteren – Ginger Ale etc – 2016-01-23

Share

Gratis workshop – 23 januari – Fermenteren

In de winter laten we de tuin rustig bijkomen. Wij genieten dan van goed bewaarde lekkernijen van de oogsttijd. Duurzaam bereiden en bewaren is net zo belangrijk als duurzaam voedsel te verbouwen.

Het is een tijd voor ons ook om te rusten en nieuwe plannen te trekken voor het nieuwe jaar.

Wij gaan proeven naar verschillende drankjes en zelf meenemen om thuis te brouwen:

  • Ginger ale
  • Water kefir
  • Kombucha

(Neem gerust een glazen pot of twee mee, dan kan je een “moeder”-cultuur meenemen.)
En, uiteraard, de klassieke sauerkraut/zuurkool/kimchi gaan we maken en proeven.

Kom ook gisten! – aanmelden op info@eetbaarSoest.nl

2015-05-19 12_11_52-_[Untitled]-2.0 (RGB color, 1 layer) 932x599 – GIMP

Natuurlijk fermenterende gemberdrank - prikkelende ginger ale!
Natuurlijk fermenterende gemberdrank – prikkelende ginger ale!
Zelfgemakte zuurkool met jeneverbessen.
Zelfgemakte zuurkool met jeneverbessen.
Share

Gesnoeid!

Het was weer een zachte zaterdag middag met de workshop “Wintersnoei” bij Duurzaamheidscentrum Veenweide. Eerst theorie over verschillende snoeifilosofiën en tuinschaarsoorten, over steenvrucht en appels en peren.

We hebben de appels, een hazelaar en een vlier gevitaliserend gesnoeid en een lei-linde bijgewerkt in model. Er waren mooie voorbeelden van onderstam-opschot, kruisende takken en dood hout, wat we meteen konden verwijderen.

De leilindes gaven ieder een kruiwagen vol takken.
De leilindes gaven ieder een kruiwagen vol takken.

 

Een van de appelbomen (Rode van Boskoop) lijkt een beetje ziek, met beschadigingen in de bast.

Beschadiging in het bast - Rode van Boskoop.
Beschadiging in het bast – Rode van Boskoop (moeilijk te zien op de foto).

 

We hebben ook een boompaal verplaatst om de pruim meer ruimte te geven om rechtop te groeien – er zat een behoorlijke boog in…

Bedankt alle deelnemers van de 2015-reeks met EetbaarSoest-workshops. Volgend jaar gaan we door met de maandelijkse workshops in samenwerking met IVN Eemland werkgroep duurzaamheid.

 

Share

Gratis Workshop – Wintersnoei – 19 december

De winter is een tijd voor bezinning en rust, en de meeste bomen gaan in een slaapstand.
Het is stil in de tuin.
Voor veel bomen is het ook een goede tijd om wat oude takken los te laten door wintersnoei, zodat ze met nog meer groeikracht terugkomen in de lente.

Appelboom eenvoudig snoeien (FruitABC van houtwal.be)
Appelboom eenvoudig snoeien (FruitABC van houtwal.be)

We gaan eerst de theorie en achtergrond van snoei bekijken: Waarom snoeien we eigenlijk? Wat doet het met de planten?
Daarna gaan we de tuin in om te oefenen op appelboom, linde en hazelaar.

Als je nooit een boom hebt gesnoeit, kan het een beetje eng voelen om een scherp tuinschaar in de schors te zetten. Daarom doen we het rustig aan en onder begeleiding om je zelfvertrouwen stukje bij beetje op te bouwen.

Kom ook knippen!

Aanmelden: info@eetbaarSoest.nl

Locatie: Duurzaamheidscentrum Veenweide, Vedelaarpad, Soest

Tijd: 14h00-15h30, zaterdag 19 december.

Meer lezen over alle soorten fruit en notenbomen en hoe je ze het best kunt snoeien: Houtwal.be

Share

Samen bomen planten (Oostwaard/Maarsen) 6 en 13 december

Op landgoed Oostwaard, in en bocht van de Vecht, gaan we de grootste voedselbos van Nederland aanplanten. Als je meer wil leren over voedselbossen, fruit- en notenbomen, of gewoon lekker wilt meewerken, kom mee.

We beginnen om 9:30, en gaan door tot 17 uur. Als je korter wilt komen is het ook goed. Het beste is om mee te doen in de ochtend met de introductie en uitleg.

Laat graag weten als je komt (VoedselbosOostwaard@gmail.com) zodat we lunch kunnen plannen.

Lees meer op: https://www.facebook.com/oostwaard/

Hier een paar foto’s van de eerste plantendag op 20 november. We hadden een fantastische dag met een leuke groep mensen.

Eerste plantendag hebben we de basisbomen gezet.
Op de eerste plantendag hebben we de basisbomen gezet die de hoofdstructuur aangeven.
Share